شاید هنوز در ذهن مان واژه توریست همان معنای قبلی اش را داشته باشد ؛گردشگران اروپایی یا آمریکایی بویژه با کوله پشتی و لباسی که بیشتر برای کوهنوردی مناسب است.
روشن نیست چگونه این واژه چنین تعریفی پیدا کرد و چه کسی و یا کدام مرجع این معنای نادرست را جا انداخت ؟ اما حال دیگر می دانیم که توریست یعنی گردشگرو گردشگر می تواند ایرانگرد باشد یا جهانگرد ،می تواند ایرانی باشد یا غیر ایرانی .برای تعریف صورت مسئله صنعت گردشگری ایران ،نخستین کار شناخت صنعت توریسم است و این دیگر تعریف ایرانی و خارجی ندارد ،گردشگر همه جای دنیا تعریف مشخصی دارد .


پذیرفتن تعریف مشترک دو حسن دارد ؛ یکی  اینکه در گفتگو ها دچار چند گانگی مفهوم نمی شویم و دوم آنکه در تحولات و تعاریف جدید ،مشارکت خواهیم داشت .در مارس 1993 کمیسیون آمار ملل متحد ،تعریف ارائه شده از واژه جهانگردی توسط «سازمان جهانی جهانگردیW.T.O  » را پذیرفت .بر اساس ای تعریف جهانگردی عبارتس از مجموعه فعالیت های افرادی که به مکان هایی خارج از محل زندگی و کار خود و به قصد تفریح ،استراحت و انجام امور دیگر مسافرت می کنند و بیش از یکسال متوالی در آن مکانها نمی مانند .
در سال 1999 سازمان جهانی جهانگردی و دولت کانادا در کنفرانس بین المللی «درباره مسافرت و آمارهای جهانگردی» را در اتاوا برگزار کردند که در زمینه تعریف واژگان ،اصطلاحات  و طبقه بندی های آنها تصمیماتی گرفته شد .
(( ...توریسم کارهایی است که فرد در مسافرت و در مکانی خارج از محیط عادی خود انجام می دهد ،این مسافرت بیش از یک سال طول نمی کشد و هدف آن تفریح ،تجارت یا فعالیت های دیگر است .
جهانگرد یا گردشگر (دیدار کننده یک شبه Tourist) مقصود کسی است که دست کم یک شب در یک اقامتگاه  عمومی یا خصوصی در مسیر مورد بازدید به سر برد .
بر این اساس در تقسیم بندی جهانگردی می توان به گروه های زیر اشاره نمود :
1- توریسم فرهنگی Cultural tourism 
2- توریسم طبیعی  Natural tourism 
3- توریسم تجاری Business Tourism 
4- توریسم مذهبی Religious Tourism


امروزه یکی از انواع جهانگردی که بسیار مورد علاقه و استفاده مردم دنیا واقع شده ساتن توریسم ورزشی است .برگزاری انواع مسابقات جهانی ،ملی ،منطقه ای انگیزه ای قوی برای حضور و شرکت مردم در محل برگزاری مسابقات است .
جام جهانی فوتبال که هر ساله در یکی از کشور ها برگذار می گردد خود نمونه گویای این رخداد ورزشی است .به نحوی که همه  کشور های میزبان از چندین سال قبل اقدام به برنامه ریزی های جامع و کلان ،جهت ساخت تاسیسات زیربنایی و روبنایی در کشور خود می نمایند .
نظیر این رخداد به نحو بسیار گسترده تر در المپیک تجلی می یابد .المپیک نه تنها به عنوان یک اجتماع ورزشی و انجام مسابقات در رشته های مختلف مطرح است بلکه به عنوان یک واقعه عظیم و کم نظیری در سطح جهان محسوب می گردد .امری که هر پنج سال یکبار اتفاق افتاده و تحولات عظیمی در همه ابعاد ،سیاسی ،اقتصادی ،اجتماعی ،فرهنگی و ورزشی میان کشور ها ایجاد می نماید .
علاوه بر این مسابقات بین المللی که در دوره خاص و محدوده زمانی مشخص انجام می گیرد امروزه تلاش مسئولین و برنامه ریزان ورزشی به علت تخصصی کردن رشته ها و بومی سازی آنها می باشد .به نحویکه برخی کشور ها با توجه به استعداد ها و پتانسیل های موجود در کشور خود اقدام به ایجاد مراکز ورزشی با محوریت یک یا چند رشته ورزشی خاص می نمایند ،مثل کشور کره که اقدام به برگزاری مسابقات ویژه در ورزش های رزمی خصوصاً تکواندو می نماید و از این راه هر ساله در آمد سرشاری را نصیب کشور خود می کند .چراکه این عواید تنها معطوف به برگزاری مشابقات نبوده و عرصه های آموزش فنون و تربیت مربی و نهایتا تربیت ورزشکار را در بر می گیرد .
و یا کشور هایی که به لحاظ شرایط اقلیمی مناسب ،ورزش های زمستانی نظیر ،اسکی ،هاکی و نظایر آنها هستند ،با ایجاد تاسیات زیر بنایی جهت راه اندازی فعالیت های جهانگردی ورزشی  توانسته اند قسمت عمده ای از درآمد سرانه ملی خود را از این طریق تامین نمایند .شاید بهترین نمونه در این مورد  کشورهای  کوهستانی اروپای مرکزی ،نظیر سویس و اتریش باشند .
به این ترتیب هر کشوری با توجه به موقعیت جغرافیایی و بالتبع آن شرایط آب و هوایی خاص خود می تواند محل تولید وارائه یک یا چند نوع خدمات ورزشی و به دنبال آن خدمات مسافرتی و جهانگردی باشد .
امروزه پیون میان جهانگردی و ورزش نوع جدیدی از جهانگردی را ایجاد نموده که جنبه های مختلف و متنوعی را در بر می گیرد .
گستره وسیعی که از فعالیت های هیجانی نظیر Adventure Tourism  شروع شده و تا فعالیت های تمدد اعصاب Recreation Tourism  را در بر می گیرد .
چرا که به همان میزانی که سلیقه ها و تمایلات متفاوتی برای افراد متصور است به همان مقدار دامنه فعالیت های جهانگردی ورزشی نیز گسترده است .بدین لحاظ تجمیع سه شاخه  از فعالیت های انسانی یعنی جهانگردی ورزش و سلامت تشکیل دهنده ساختار جدید و جامعی برای پر کردن اوقات فراغت و تفریح همراه با نشاط روحی و جسمی انسانها گردیده است .
افراد به سبب ماهیت اخلاقی و ویژگی های شخصیتی ،همینطور توانایی های بدنی ،تمایل به استفاده و بهره گیری از رشته ای مختلف ورزشی دراند ،بر این اساس ممکن است گروهی به ورزش های آبی ،دسته ای به به ورزش های زمستانی و بخشی به ورزش های هوایی و صد ها نوع رشته ورزشی دیگر علاقه داشته باشند .نکته مهم در اینجا شناخت سلایق افراد و دسته بندی رشته های مختلف ورزشی است .یعنی نخست می بایست میزان تمایلات افراد برای رشته های مختلف سنجیده شود و سپس متناسب با این درخواستها برنامه ریزی گردد .البته توجه به امکانات و زیرساخت های موجود در هر کشوری از نکات مهم و کلیدی است که هرگز نباید مورد غفلت واقع شود .
در کشور ما نمنیز در کنار هزاران نوع جاذبه جهانگردی و تاریخی که وجود دارند ،از لحاظ پتانسیل های لازم جهت راه اندازی فعالیت های مختلف ورزشی نیز در سطح بسیار مطلوبی قرار داریم .به نحوی که متاثر از ظرایط متنوع اقلیمی ،توانایی راه اندازی و ایجاد سایت های بسیار عظیم و مجهز ورزشی در کشور در نقاط مختلف وجود دارد .اما متاسفانه توجه چندانی به این امر نگردیده و تنها در برخی رشته های ورزشی خاص نظیر فوتبال و کشتی و آن هم تا حدودی فعالیت های صورت گرفته است .
مدیریت قوی و برنامه ریزی جامع به همراه لزوم اعتقاد به شکل گیری فعالیت های ورزشی همگانی ،می تواند راهگشای ما در این زمینه باشد .به دیگر سخن نخست باید برای مسولین توجه به این امر که ورزش نه به عنوان یک فعالیت تفریحی بلکه عامل سلامتی و بهداشت فردی و اجتماعی ای جامعه می باشد روشن گردد و سپس با اختصاص بودجه مناسب تاسیسات و امکانات زیربنایی متناسب با شرایط جغرافیایی و اقلیمی هر منطقه ایجاد گردد .در کنار این امر فرهنگ سازی و ایجاد زمینه جهت آشنایی افراد با فعالیت های ورزشی و لزوم استفاده همه از این امکانات مکمل مهمی در توسعه ورزشی کشور است .
 در بخش دیگر  و در راستای فعالیت های ورزشی (که با تمام فواید آن آشنا هستیم ) خدمات جهانگردی و مسافرتی مطرح می شود ،چراکه برقراری مسابقات ورزشی در سطح ملی و بین المللی نیازمند ورود بخش های جهانگردی کشور است .در اینجاست که پیوند میان دو بخش ورزش و جهانگردی کاملاً نمود می یابد .نهایت آنکه ،ما برای آنکه بخواهیم فعالیت های مختلف جهانگردی ورزشی را در کشور پیاده نماییم ،نخست نیازمند ایجاد بخش سخت افزاری قضیه (یعنی ساخت مراکز اقامتی و پذیرایی ،فرودگاه ،راه ارتباطی و هزاران عامل دیگر مسافرتی هستیم و سپس در بعد ورزش نیازمند احداث مراکز ورزشی جامع و مجهز بصورت تخصصی می باشیم .در کنار این دو عامل توجه به امر تبلیغات رسانه ای و آگاهی بخشی داخلی و خارجی نکته بسیار مهم و ضروری است .
چراکه در صورت عدم اطلاع رسانی به موقع و بروز هیچ کدام از برنامه های پیش بینی شده به مرحله اجرا در نخواهد آمد .
به امید توجه و اهتمام همه مسئولین و مردم به لزوم ورزش همگانی در سطح جامعه و بالتبع آن جهانگردی ورزشی در کشور که به انتفاع ملی همه ایرانیان خواهد انجامید .