چنانچه آمارها نشان می دهد واژه گردشگری در سال های اخیر توانسته از جایگاهی خاص برخوردار شود و جمع زیادی از مشتاقان جوان را به سوی خود جلب کند. اما در این میان می توان از نقش و جایگاه وسایل ارتباط جمعی بسیار یاد کرد. رسانه ها وقتی موفق هستند که در معرفی و تعریف جامعی از این صنعت خوب عمل کنند و با فرهنگ درست اطلاع رسانی آشنا باشند و باعث رشد و ترقی این صنعت گردند


البته این موضوع بیشتر در خصوص کشورهای پیشرفته صدق می کند که گرایشات عمومی رسانه ها در آنها به شکلی گسترده در خدمت صنعت گردشگری، وظیفه اطلاع رسانی و بازاریابی را بر عهده گرفته است.این رسانه ها به همراه رسانه های تخصصی دیگر توانسته اند بحث در مورد این موضوع و ارائه نقطه ضعف ها و قوت های مدیران اجرائی را با مسائل مربوطه آشنا سازند. وقتی به کشورهای دیگر حتی کشورهای آسیائی و عربی می نگریم در می یابیم که با وجود کتاب ها، مجلات، روزنامه و نشریات گوناگون عمومی و خصوصی که در زمینه گردشگری فعالیت می کنند رسانه های تصویری و بین المللی نیز در جهت ارائه بهتر این صنعت در تلاشند و سعی در جذب هر چه بیشتر گردشگران از اقصی نقاط جهان می کنند.شبکه های ماهواره ای مذکور در طول شبانه روز دائما در حال فعالیت در جهت نشان دادن استعدادها و جذابیت های کشور میزبان هستند و به این ترتیب می خواهند سهم زیادی را در جذب گردشگران داشته باشند و تعداد علاقه مندان به این صنعت را گسترش دهند. این در حالی است که کشور ایران با برخورداری از جذابیت های متنوع هنوز در حد ضعیفی از تبلیغات قرار دارد و عملا هیچ رسانه ای در سطح عمومی و خصوصی نتوانسته تاثیر بسزائی در چگونگی مدیریت، سیستم اطلاع رسانی و بازاریابی این صنعت ایجاد کند. البته نشریات مختلفی با اهداف گردشگری به وجود آمده اند اما با وجود اشکالات فراوان در سیستم رسانه ای و عدم مدیریت صحیح و همچنین حمایت نشدن این ارگان ها آنها را به جهت دیگری کشانده و به هدف نهائی که در نظر داشته اند نتوانسته اند برسند.می توان گفت کشورهای همسایه با تبلیغات گسترده و رسانه های فعالی که در راستای جذب گردشگر و خدمت به رشد این صنعت فعالیت می کنند و از طرفی عدم وجود رسانه های موفق و کارآمد در کشورمان باعث شده تا گردشگران خارجی به سمت این کشورها جذب شوند و ایران از منافع ورود توریست بی بهره بماند.حتی این مسئله باعث شده تا بسیاری از ایرانیان نیز به جای گشت و گذار در ایران و شناخت جاذبه های طبیعی و تاریخی کشور خود به سمت کشورهای دیگر جلب شوند و این باعث تاسف است.
در بسیاری از موارد نیز دیده شده که حتی کشوری بدون داشتن جاذبه های کم توانسته با تبلیغات بسیار خوب به جذب توریست عمل کند. اما تا زمانی که وسایل ارتباط جمعی ایرانی به حد رسانه های خارجی نتواند فعالیت کند و مسئولان و کارشناسان نیز برنامه های ارزنده و مفیدی جهت توسعه این صنعت ارائه ندهند نمی توان انتظار داشت تا اطلاع رسانی دقیق و ورود گردشگر خارجی به حد اعلا برسد و صنعت گردشگری کشورمان به نقطه ای که لایق آن است دست یابد. البته فقط رسانه ها در جهت تبلیغات مناسب نقش ندارند و تمام ارگان های مختلف باید در موفقیت این صنعت تلاش کنند.به همین علت برای پی بردن به تاثیر تبلیغات در پروسه صنعت گردشگری دکتر وحید عقیلی مدرس علوم ارتباطات می گوید: رشد صنعت گردشگری در کشورهای پیشرفته در این صنعت به دو عامل اساسی بستگی دارد. برخورداری هر کشور از جاذبه های گردشگری و دیگری توجه به امر تبلیغات، تمهیدات و ایجاد زیرساخت های اساسی این صنعت به طور کلی توجه به جاذبه های گردشگری و استفاده از تبلیغات ارتباطات قوی و علمی و سرمایه گذاری های مناسب با سبک مدیریتی منسجم عامل اصلی تبدیل پتانسیل های موجود به نیروهای بالفعل برای رشد بیشتر آن کشور خواهد بود.وی می افزاید: عامل موفقیت کشورهای پیشرفته ای مانند فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و بعضی از کشورهای جنوب شرقی آسیا توجه به مسئله گردشگی است. همچنین وجود برنامه ریزی علمی و نگریستن به این صنعت به عنوان منبع درآمد از جمله عوامل دیگر موفقیت کشورهای مذکور است.بعضا بسیاری از آنها نیز بدون داشتن منابع زیرزمینی و ذخایر طبیعی مکفی توانسته اند این صنعت را در کشور خود به رشد و بالندگی قابل توجهی برسانند. در همین راستا تربیت نیروی انسانی لازم و سرمایه گذاری برای ایجاد زیرساخت هائی مانند فرودگاه، پایانه ها، مبادی ورودی و خروجی هتل ها و سرویس های خدماتی و... کامل کننده این جریان بوده است. دکتر عقیلی در مورد جایگاه تبلیغات می گوید:قبول این نکته که تبلیغ به صورت اجمالی فرآیند اقناع و ترغیب است مستلزم تدوین پیام هائی به صورت شفاهی و مکتوب است، از طریق کانال های مختلف مانند انواع رسانه های جمعی و حتی ارتباطات میان فردی. بنابراین فرآیند تبلیغ زمانی می تواند موفق باشد که بر حسب سلیقه مخاطب مورد نظر و کانال های مناسب آن شکل بگیرد و در این صورت می توان گفت تبلیغات موثر واقع شده است.اما در حوزه گردشگری این تبلیغات باید با شناخت کامل جهانگردان و علاقه مندان به سفر انجام پذیرفت. در کنار نیز باید به برنامه ریزی های بلندمدت و میان مدت درباره تجهیز منابع، امکانات و فراهم آوردن تسهیلات، زیرساخت ها و تمام امور مربوط به مقوله گردشگری پرداخته شود.عقیلی همچنین می افزاید: آگاه کردن مردم نسبت به مسئله توریسم و فرهنگ سازی شهروندان جزو برنامه های تبلیغاتی کشورهائی است که به بهبود گردشگری علاقه مند هستند.
در واقع هر گردشگر خارجی از بدو ورود به کشورهای خاص با تعداد قابل توجهی از پرسنل خدماتی - اداری مانند گمرک و رستوران، هتل و لیدرتور و حتی راننده تاکسی در ارتباط خواهد بود. این افراد به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه تاثیر زیادی در شکل گیری خاطرات خوب یا بد خواهند داشت. پس باید طوری تحت آموزش قرار گیرند تا بتوانند رضایت خاطر گردشگران خارجی را تامین کنند.بنابراین در تمام برنامه های میان مدت و بلندمدت برای جذب توریسم مسئله فرهنگ سازی در صدر برنامه ها قرار دارد.وی می افزاید: ابزارهای لازم برای آموزش عمومی علاوه بر رسانه های مختلف مانند تلویزیون، اینترنت، فیلم ها و تیزرها و تبلیغات مستقیم و غیرمستقیم را می توان نام برد.در واقع گردشگران خارجی برای علاقه مندی به فرهنگ یک کشور به آنجا سفر می کنند در نتیجه مردم آن نیز باید این اشتیاق را با گشاده روئی و رفتار تعاملی مناسب پاسخ دهند.عقیلی به عنوان آخرین بحث می گوید: - راهکارها - به تصمیم گیری های جسورانه و گام های بلند بستگی دارد و این مسئله نیز جزو همان برنامه ریزی بلندمدت است که دست اندرکاران برنامه ریزی های کلان در رابطه با آن وظیفه تصمیم گیری را برعهده دارند.با یک باور نسبتا عمومی از پدیده گردشگری به عنوان منبع درآمد و ایجاد الزامات آن باید دست به عمل زد. بنابراین در چارچوب برنامه ریزی های کلان هم گسترش تبلیغات و هم ایجاد فضای مناسب آن جزو ضروریات است.


منبع : http://www.ebtekarnews.com/Ebtekar/News.aspx?NID=11922