«اقتصاددانان معمولاً منابع را به منابع آزاد (یعنی به قدری فراوانند که برای تخصیص آنها به هیچ ساز و کاری نیازی نیست) و منابع کمیاب (یعنی منابعی که عرصه آنها در قیاس با تقاضای بالقوه، محدود است )تقسیم می کنند.منابع کمیاب را به نوبع خود می توان به )


:(Norton,1984) صورت زیر طبقه بندی نمود

منابع طبیعی ـزمین ،معدن،آب و منابع زیست شناختی

منابع کار ـکار انسان، و“ کارآفرینی”

منابع سرمایه ای ـ افزایش سایر منابع به دست انسان

مطالعات اقتصادی اکثراً به بررسی تصمیمات مربوط به تولید و تخصیص این منابع کمیاب می پردازند (بول،1991: 26 -27) .»

هر جامعه ای،تصمیمگیری درباره تخصیص منابع را در چند سطح انجام می دهد .یک کشور می تواند یک نظام سیاسی را اتخاذ کند که دارای روش شناسی تخصیص منابع باشد؛مانند قیمتگذاری از طریق بازار در اقتصاد سرمایه داری یا برنامه رزی متمرکز در اقتصاد کمونیستی .در نظام اول ،تصمیمات ملی یا منطقه ای ،عامل تخصیص منابع بین فعالیتها و کاربردهای اقتصادی مولد و نامولد است.برای مثال ،دولت ،صاحبان صنایع وگروههای فشار درباره قطعه زمینی مذاکره می کنند، که یا برای فعالیتهای مدنی،کشاورزی و جهانگردی قابل استفاده است یا بصورت طبیعی حفظ شود (از نظر اقتصادی،نامولد باقی بماند).در سطح صنعت،بنگاهها بر سر منابعی رقابت می کنند که کم و بیش مختص آن صنعت است.برای مثال،هتلداران  و صاحبان رستورانها شاید با استفاده از پیشنهاد اغواکننده پرداخت حقوق بیشتر برای استخدام آشپزهای خوب ـ«منابع کار ماهربرای تهیه غذا»ـ رقابت می کنند.حتی درون یک فعالیت مولد،رقابتی در تقاضای منابع کمیاب وجود دارد و چگونگی تخصیص این منابع باید روشن شود.برای مثال،آیا اداره ملی جهانگردی باید تمام بودجه تبلیغاتی خود را به خرید ویدئوی تبلیغاتی اختصاص دهد یا به تهیه بروشور و پوستر ؟

راههای تعیین نتیجه این تصمیمات،موضوع اساسی مطالعات اقتصادی چه در سطح کلی و چه در ارتباط با فعالیتهای معیین را تشکیل می دهند. بنابر این یکی از حوزه های اصلی اقتصاد جهانگردی باید به پرسشهای زیر بپردازد:

 

 در مناطق جهانگردی فرست و جهانگرد پذیر چه ساز وکارهایی برای تخصیص منابع به*

  کار می رود؟

 *در رقابت برای مناطق کمیاب ،چگونه جهانگردی با فعالیتها و صنایع دیگر مقایسه می شود؟

*چه نوع رقابتی بین عرضه کنندگان سفر و جهانگردی بر سر منابع و بارازهای تقاضا در می گیرذ؟

آیا کاربرد بعضی منابع در جهانگردی، “هزینه های فرصت[1]” چشمگیری دارد؟

اینها همه پرسشهای اثباتی هستند نه هنجاری؛به عبارت دیگر، آنها به نظر ما باید رخ دهد.این کتاب به ناگریزگاهی به ابراز داوری های ارزشی خواهد پرداخت ،زیرا جهانگردی تاثیر بسیاری از جوامع و اقتصاد آنها گذاشته است.(بول،1991 : 28-29)

منابع سفر و جهانگردی:

با توجه به تعاریف قلی بیان دو نکته ضروری می رسد؛

* چون تولید کنندگان و مصرف کننده نسبت به آنچه «محصول» جهانگردی را تشکیل می دهد ،غالباً تصورات متفاوتی دارند ،درباره اینکه چه منابعی در جهانگردی به کار می رود،شاید اختلاف نظر وجود داشته باشد .

بعضی از منابعی که صنعت جهانگردی متقاضی آن است ،کالای عمومی یا حتی منابع رایگان هستند.

در حالیکه می توان گفت که در جهان امروز اگر منابع رایگانی هم باقی مانده باشد ،تعداد آن انگشت شمار است -یعنی هر نوع فعالیت بشر در این جهان عملاً تقاضایی را پدید می آورد که بلاخره کسی باشد هزبنه اش را بپردازد ـ اما بی شک بسیاری از کالاهای مورد تقاضا در جهانگردی کالای عمومی هستند.این کالاهای می تواند تسهیلات موجودی باشد ،که مورد بهره برداری کامل قرار نگرفته اند و فرد بدون کاهش استفاده دیگران از این تسهیلات از آن استفاده می کند.به عبارت دیگر این وضعیت  )Samuelson,1989).نشاندهنده آن است که میزان ،هزینه-فرصت به صفر رسیده است

اگر خانواده ای با اتومبیل خود در فصل غیر تعطیل به تعطیلات برود ،می تواند از شبکه راهها ،پارکهای عمومی یا ملی و سواحل استفاده کند و با تماشا کردن یا عکس برداری از مناظر آنها بهره برد،بی آنکه مانع استفاده دیگران شده باشد.البته اگر همین خانواده در فصل تعطیلی به سفر می رفت بر اثر ازدحام وسیله نقلیه و تراکم جمعیت در مقصد و ضایع شدن منظر ،هزینه فرصت چشمگیری پدید می آمد. عرضه کنندگان سفر و جهانگردی نیز ترکیبهای مختلفی از همان منابع کمیابی را به کار می

 برند که تولید کنندگان دیگر مورد استفاده قرار می دهند.

تلاش های گوناگونی برای تعیین و طبقه بندی منابعی که از نظر آماری سهم چشمگیری ذر سفر و جهانگردی دارند انجام شده است.

 
ترکیب منابع :

چون تولید محصولات جهانگردی نیاز به کاربرد منابع یا عوامل تولید دارد ،چگونگی رابطه منابع تولید و محصول باید مورد بررسی قرار گیرد .اقتصاددانان این رابطه را تابع تولید نامیده اندد.

بابررسی تابع تولید علاوه بر تعیین کل منابع لازم برای تولید یک محصول ،می توان بع سایر روش های ترکیب این منابع پی برد.طبق نظریه کلاسیک ،با تکنولوژی معین و به فرض ثابت بودن سایر شرایط ،میزان کاربرد هر عامل تولید بستگی به بازده نهایی و قیمت آ ن دارد .(بول،1991: 30)

طبقه بندی انواع جهانگرد بر اساس سبک زندگی :

هرچند برای شناخت زمینه رفتاری انواع جهانگردان،بررسی سبک زندگی و خصوصیتهای شخصیتی اهمیت دارد ،اما برای تحلیل اقتصادی،اغلب طبقه بندی جهانگردان بر اساس اثر رفتارشان کفایت می کند.این امر را در مورد اثری که جهانگردان بر کشور مقصد میگذارند،می توان تفکیک تعاملی نامید. با این نوع طبقه بندی،جهانگردان بر حسب عوامل جمعیتی یا روان شناختی قابل طبقه بندی هستند.

) 1972,Cohen E) جدول انواع جهانگرد بر حسب چگونگی تعامل با کشور مقصد:

 

اثر بر مقصد و صنعت سفر

 

نوع جهانگرد

 

کم شمار ؛تقریباً بدون مصرف«محصولات جهانگردی»،

 

کاوشگر

 

نسبتاً کم شمار،دارای تقاضای بی کشش در برابر قیمت محصولات مسافرتی و جهانگردی بسیار مرغوب،عامل آغاز احتمالی سرمایه گذاریها در کشور مقصد

 

نخبگان

 

متقاضی دائمی سفر،اما با اقامت در خانه میزبان یا اقامتگاه شخصی،بنا براین با مصرف کم محصولات جهانگردی کشور مقصد،اما عامل افزایش مخارج محلی در کشور مقصد

 

میهمان یا دارای خانه دوم

 

پر شمار؛سفر گسترده؛تقاضای با کشش قیمتی ،تقاضای زیاد برای محصولات جهانگردی تولید شده در کشور مقصد یا متعلق به آن

 

جهانگرد فردی

 

بسیار پر شمار و بین مناطق جهانگرد فرست و مقصد های معین؛وابستگی کامل بخش هایی از صنعت سفر به آنان (مانند هواپیماهای دربستی)،اثر اقتصادی و هزینه های زیاد در مقصد،عامل احتمالی سرمایه گذاری سنگین بنگاههای کشور جهانگرد فرست در کشور مقصد

 

جهانگردی انبوه

 

 
منابع :بول ،آدریان،1991،ترجمه؛علی اعظم محمد بیکی
Cohen ,E,1972,Toward a Sociology of international Tourism,Social research.Vol.39 pp164-182