نخستین اجلاس بین المللی و زرای جهانگردی کشو رهای اسلامی ـ کشو رهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی ـ به مدت 2 رو ز (دو ازدهم و سیزدهم مهر ماه 1379) با حضو ر بیش از 40 کشو ر در شهر اصفهان برگزار شد. جمهو ری اسلامی ایران به عنو ان منادی گفتگو ی تمدنها و تقریب بین مذاهب اسلامی در پایان ریاست دو ره‌ای خو د در سازمان کنفرانس اسلامی معتقد است که برقراری ارتباط میان ملل مختلف از مجرای جهانگردی و آشنائی آنها با فرهنگها، آداب و رسو م، پیشینه تاریخی و فرهنگی یکدیگر، مو جب استحکام پیو ندهای اجتماعی ملل گشته و در بسط تفاهم‌آمیز رو ابط بین‌المللی و صلح جهانی سهم بسزائی دارد. ایمان قلبی ایران اسلامی به این مو ضو ع مهم را جهان پذیرفته و بی‌دلیل نیست که در سیزدهمین اجلاس مجمع عمو می سازمان جهانی جهانگردی به پیشنهاد جمهو ری اسلامی ایران شعار جهانگردی سال 2001 تحت عنو ان جهانگردی ، ابزاری برای صلح و گفتگو ی تمدنها را با اکثریت قاطع آراء به تصو یب رساند


نخستین اجلاس بین المللی و زرای جهانگردی کشو رهای اسلامی ـ کشو رهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی ـ به مدت 2 رو ز (دو ازدهم و سیزدهم مهر ماه 1379) با حضو ر بیش از 40 کشو ر در شهر اصفهان برگزار شد. جمهو ری اسلامی ایران به عنو ان منادی گفتگو ی تمدنها و تقریب بین مذاهب اسلامی در پایان ریاست دو ره‌ای خو د در سازمان کنفرانس اسلامی معتقد است که برقراری ارتباط میان ملل مختلف از مجرای جهانگردی و آشنائی آنها با فرهنگها، آداب و رسو م، پیشینه تاریخی و فرهنگی یکدیگر، مو جب استحکام پیو ندهای اجتماعی ملل گشته و در بسط تفاهم‌آمیز رو ابط بین‌المللی و صلح جهانی سهم بسزائی دارد. ایمان قلبی ایران اسلامی به این مو ضو ع مهم را جهان پذیرفته و بی‌دلیل نیست که در سیزدهمین اجلاس مجمع عمو می سازمان جهانی جهانگردی به پیشنهاد جمهو ری اسلامی ایران شعار جهانگردی سال 2001 تحت عنو ان جهانگردی ، ابزاری برای صلح و گفتگو ی تمدنها را با اکثریت قاطع آراء به تصو یب رساند.

جمهو ری اسلامی ایران جریان جهانگردی بین المللی را در بین کشو رهای مسلمان، ابزار مؤثری در تحقق اهداف سازمان کنفرانس اسلامی و ایجاد همبستگی اسلامی و تو سعه همگرائی جهان اسلام و منبع تو زیع ثرو ت عظیمی بین آنها دانسته و مطمئن است که کشو رهای اسلامی بلحاظ برخو رداری از تنو ع فرهنگی، آداب و سنن، تنو ع زیست محیطی، گو ناگو نی در خو راک، پو شاک، زبان و ...، استعداد لازم برای گسترش صنعت گردشگردی و جذب گردشگر فیمابین و در سطح بین المللی را داراست. سیر تکو ین تمدن بشری در مصر، طبیعت بکر و بی‌همتای کرانه‌های مدیترانه در لبنان، سو احل دریای مرمره و اژه در ترکیه، جزایر سبز اندو نزی، پهنه نیلگو ن خلیج فارس و دریای عمان، بین النحرین، فرهنگ بی‌بدیل آسیای باختری و میانه و تمدن چندین هزار ساله ایرانی و اسلامی در ایران گو شه‌ای

 

 

از امکانات گردشگری در جهان اسلام است. بر اساس برآو ردهای سازمان جهانی گردشگری، سالانه بیش از 650 میلیو ن گردشگر در چرخه سیر و سفر و جهانگردی قرار دارند که بیش از 450 میلیارد دلار درآمد حاصله آن است امّا متأسفانه جهان اسلام سهم بسیار ناچیزی معادل 7% از کل در آمدهای جهانی صنعت گردشگری و جهانگردی را سال 1999 بخو د اختصاص داده و در عو ض جهانگردان مسلمان مبالغ هنگفتی را از طریق جهانگردی عاید دیگر کشو رها کرده‌اند.

با تو جه به کاستیها و عدم سرمایه‌گذاری مناسب جهان اسلام در صنعت گردشگری، او لین نشست و زرای جهانگردی کشو رهای اسلامی فرصت مغتنمی را برای یافتن راهکارها، تبادل اندیشه‌ها و تجربیات و تدو ین سیاست‌ها برای تو سعه جریان جهانگردی کشو رهای اسلامی بو جو د آو رد. ریاست محترم جمهو ری اسلامی ایران در پیام افتتاحیه در او لین اجلاس بین المللی و زراء جهانگردی کشو رهای اسلامی اظهار نمو دند: «پیشرفت‌های علمی ـ ارتباطی دم افزو ن نتو انسته جلو ی میل سیری‌ناپذیر بشر امرو ز به سفر و جهانگردی را بگیرد. پس به جاست کشو رهای اسلامی سیاست مدو نی در این خصو ص اتخاذ کرده، در جهت تو سعه جهانگردی کیفی، گامهای عملی بردارند. تبلو ر تصمیمات و زراء و کارشناسان در او لین اجلاس فو ق الذکر در بیانیه پایانی

 

 

آن بیشتر نمایان می‌شو د. چنین به نظر می‌رسد که کشو رهای اسلامی به درک و تفاهمی کامل در این مو ضو ع دست یافته و اجلاس اخیر را به عنو ان آغازین حرکت خو د در جهت تو سعه همکاریهای گردشگری در کشو رهای عضو دانسته‌اند. ذکر بندهایی از این بیانیه هشت ماده‌ای خالی از لطف نیست؛

1ـ تصمیم به همکاری در زمینه‌های:

ـ تو سعه تبادل اطلاعات و افزایش آگاهی عمو می.

ـ تشو یق به و تسهیل همکاری بخش‌های خصو صی در زمینه جهانگردی .

ـ ایجاد فرصت‌های سرمایه گذاری در جهانگردی .

ـ تسهیل صدو ر و یزا برای جهانگردی کشو رهای عضو با رعایت احترام به قو انین و مقررات.

- برگزاری دو ره‌های آمو زشی مشترک جهانگردی .

2ـ از بانک تو سعه اسلامی تقاضا می‌شو د تو جه خاصی به مو ضو ع جهانگردی داشته و در چارچو ب مقررات خو د تسهیلاتی را برای تو سعه جهانگردی در کشو رهای عضو قائل بشو د.

3ـ همچنین از اتاق اسلامی بازرگانی و صنایع (ICCI)، سازمان رسانه‌های جمعی کشو رهای اسلامی (ISBO) و آژانس بین المللی اسلامی (IINA) در خو است می‌شو د، اقدامات ملمو سی را در تو سعه جهانگردی با مشارکت بخش خصو صی، سازمان‌های فرهنگی و محافل دانشگاهی اتخاذ نمایند.

4ـ از دبیر خانه OIC در خو است می‌شو د راهکارهای جدیدی را برای تو سعه همکاری با سازمان جهانی جهانگردی WTO در دیگر سازمانهای مشابه بین‌المللی مشخص نماید.

5ـ تصمیم به تأسیس کمیته پیگیری داشته تا بدین ترتیب قطعنامه‌ها و تصمیمات متخذه در اجلاس و زراء را پیگیری نمو ده فعالیتهای کشو رهای عضو و مؤسسات و ابسته و تخصصی و ارگانهای زیر مجمو عه OIC را در خصو ص جهانگردی هماهنگ نماید.

گفتنی است نمایندگانی از معاو نت امو ر بین المللی مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در طو ل برگزاری اجلاس در این مراسم حضو ر داشته، ضمن تهیه گزارش و مصاحبه با میهمانان خارجی شرکت کننده، بر آن شدند علاو ه بر معرفی ابعاد شخصیت حضرت امام(ره) و اندیشه‌های جهانی و و حدت‌بخش آن بزرگمرد، اماکن و مراکز منتسب به حضرتش را به علاقمندان گردشگر معرفی کرده و در خصو ص نحو ه ارتباط و همکاری آنان با مؤسسه راهنمایی‌های لازم را به عمل آو ردند.

همچنینی همزمان با اجلاس، نمایشگاه جهانگردی کشو رهای اسلامی نیز با حضو ر مراکز ایرانگردی و جهانگردی استانهای

 

 

مختلف کشو ر، نهادها و ارگانهای دو لتی و چندین مؤسسه گردشگری خارجی در محل دائمی نمایشگاههای بین المللی اصفهان دایر بو د. در این نمایشگاه که بمدّت یک هفته بر پا گردید مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در دو بخش داخلی و خارجی حضو ری فعال داشت و غرفه‌های آن همانند اجلاسها و نمایشگاههای قبلی از جنب و جو ش خاصی برخو ردار بو د و شدیداً مو رد تو جه علاقمندان به حضرت امام(س) و اقع شد.

در بحخش داخلی در سالن شماره 1ـ درست در مقابل درب و رو دی نمایشگاه ـ، ماکت مربو ط به بیت حضرت امام(س) در خمین طراحی شده بو د که بر سر در آن جمله معرو ف آن حضرت با عبارت «من آمده‌ام تا بزرگو اری و کرامت شما را حفظ کنم» نقش بسته و در محو طه داخل آن نیز آثار گرانبهای امام به زبان فارسی و تابلو های مربو طه در معرض دید عمو م قرار گرفته بو د و همچنین مسابقات مختلفی برای کو دکان و نو جو انان ترتیب داده شده بو د. شایان ذکر است که برای افتتاح نمایشگاه تو سط استانداری محترم اصفهان نیز غرفه مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) برگزیده شده بو د.

امّا در بخش غرفه‌های خارجی یا معاو نت امو ر بین المللی مؤسسه با حضو ری فعالتر و با

 

 

در اختیار گرفتن سه غرفه کو شش کرده بو د گو شه‌هایی از فعالیت‌های برو نمرزی خو د را به بازدید کنندگان خو د معرفی نماید. و

این فعالییتها عبارت بو دند از،

ـ ارائه بیش ار یکصد و سی جلد از آثار حضرت امام(س) به هفده زبان رایج دنیا.

ـ ارائه بخشی از کتب تألیف شده در ارتباط با حضرت امام(ره) تو سط اندیشمندان و نو یسندگان خارجی.

ارائه فعالیت‌ها و خدمات سایت اینترنت مؤسسه معرفی CD صحیفه امام(س).

- ارائه تابلو های عکس و پو سترهائی متنو ع از امام(س) با زیرنو یس‌های خارجی.

ـ نمایش فیلم‌هائی کو تاه در خصو ص امام(س) و زندگی پربرکت ایشان.

بازدیدکنندگان غرفه‌های معاو نت امو ر بین‌المللی، پس از بازدید عمدتاً نظرات، پیشنهادات و درخو است‌های خو د را در دفتر یادبو د مؤسسه درج کرده و در خصو ص نحو ه ارتباط و همکاری با مؤسسه تو سط نمایندگان اعزامی راهنمایی شدند.

ضمناً یکی از فعالیت‌های اصلی نمایندگان معاو نت امو ر بین المللی گنجانیدن بازدید رسمی و زراء جهانگردی کشو رهای اسلامی از نگارستان امام خمینی(س) بو د که در این برنامه کلیه میهمانان خارجی شرکت کننده در اجلاس طی یک بازدید رسمی یکساعته در تاریخ سیزدهم مهرماه اقدامات به عمل آمده در بخش هنری مؤسسه را مشاهده کرده و در برنامه‌های متنو ع در نظر

 

 

گرفته شده ذیل شرکت نمو دند؛

بازدید از قسمتهای مختلف نگارستان آثار هنری

ـ ارائه تو ضیحات مختصر و مفید در خصو ص زندگی و مبارزات حضرت امام(س) به میهمانان.

ـ سخنرانی معاو نت محترم هنری مؤسسه در جمع و زراء و هیأت‌های همراه.

ـ پخش فیلم کو تاهی درباره حضرت امام(س) برای بازدید کنندگان.

کلام آخر اینکه، ممکن است مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) در نگاه او ل برای گرو هی از علاقمندان و دو ستداران حضرت امام در داخل و خارج از کشو ر چندان شناخته شده نباشد و لی تجربه نشان داده است که هرگاه زمینه صحبت و مو ضو ع حضرت امام(س) پیش می‌اید دو ستداران آن حضرت مطالب عمیق و قابل تو جهی را در خصو ص ابعاد شخصیت حضرت امام(ره) مطرح می‌کنند. صحبت‌های آقای فرانچسکو فرانجیلا ـ دبیر کل سازمان جهانی جهانگردی ، آقای ابراهیم کامارا ـ نماینده جهانگردی سنگال و آقای مهندس مشرف حسین ـ و زیر جهانگردی بنگلادش ـ سه تن از میهمانان شرکت کننده در او لین اجلاس بین المللی و زراء جهانگردی کشو رهای اسلامی خو د گو اه رو شنی بر این مدّعاست که بخشهایی از سخنان ایشان در پی می‌اید.

فرانچکسو فرانجیلا (دبیر کل سازمان جهانی گردشگری)

این سو مین دیدار من از ایران است. حدو داً 10 سال پیش نیز دیداری از شهر اصفهان داشتم در ماه فو ریه گذشته نیز، یک رو ز قبل از انتخابات ایران ملاقاتی به و زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی داشتم و در این ملاقات یادداشت تفاهمی در زمینه گسترش صنعت گردشگری ایران به امضاء رسید. پس ادعا نمی‌کنم که کشو ر شما را کاملاً می‌شناسم چو نکه ایران کشو ری غنی و کاملاً پیچیده‌ است که در حال تغییر و تحو ل می‌باشد. و لی من شاهد یک سری از حقایقی هستم که در ایران در زمینه‌های مختلف سیاسی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، پیشرفتهای چشمگیری داشته است.

به نظر من امام خمینی که دارای شخصیتی جهانی بو د نه تنها تاریخ معاصر ایران بلکه تاریخ معاصر جهان را تحت تأثیر افکار و اندیشه‌های و الای خو یش قرار داده است.

من امرو ز صبح در اصفهان شاهد نمایشگاهی از آثار و تصاو یر امام خمینی بو دم که به صو رتی مرتب و منظم آثار ایشان را به معرض نمایش گذاشته بو دند.

بازدیدکنندگان متعددی اعم از دانش‌آمو ز و دانشجو برای بازدید از این نمایشگاه آمده بو دند. من کاملاً تحت تأثیر آثار و تصاو یر آن حضرت قرار گرفته بو دم. به نظر من ابتکار

 

 

آقای خاتمی و پیشنهاد ایشان مبنی بر گفتگو ی بین فرهنگها و تمدنها، با مو فقیت کاملی رو برو شد چگو نه این اقدام تحسین همه اتحادیه‌های بین المللی را برانگیخت.

همه کشو رهای جهان، ابتکار آقای خاتمی را با آغو ش باز پذیرفتند و سازمان ملل متحد به همین مناسبت سال 2001 را سال گفتگو ی تمدنها نامید. سازمان جهانی تو ریسم نیز به نو به خو د از این پیشنهاد استقبال نمو د.

سال گذشته، مجمع شو رای سازمان ملل ایران را برای برگزاری مراسم رو ز جهانی تو ریسم در سال 2001 انتخاب نمو د و این عمل به خاطر ابتکار آقای خاتمی صو رت گرفت. می‌دانید که ما هر سال، کشو ری را بدین منظو ر انتخاب می‌کنیم به عنو ان مثال امسال (سال 2000) آلمان را به خاطر نمایشگاه بین‌المللی مانو و ر برگزیده بو دیم. تمام اعضاء سازمان جهانی تو ریسم به اتفاق آرا برای سال اینده ایران را به منظو ر بزرگداشت مراسم رو ز جهانی گردشگری اتنخاب کرده‌اند.

ابراهیم کامارا (نماینده و زارت امو ر گردشگری و جهانگردی سنگال)

باید بگو یم که پس از دیدار از ایران کاملاً تحت تأثیر قرار گرفتم. بایستی اذعان نمو د که ایران در عصر حاضر به کلی دگرگو ن شده است. ایران پیشرفتهای فرهنگی، ‌سیاسی، اجتماعی و ... داشته است. این کشو ر دارای حکو متی انقلابی و اسلامی است و همه ما مسلمانان خو د را پیرو این حکو مت و رهبر عظیم‌الشأن آن می‌دانیم.

دیداری که از شهر اصفهان داشتم این امر را کاملاً برایم آشکار ساخت که ایران دارای منابع غنی فرهنگی، علمی و تاریخی است. ایران از لحاظ تکنو لو ژی پیشرفتهای قابل ملاحظه‌ای داشته و به سبب تنو ع آثار تاریخی و فرهنگی می‌تو اند به عنو ان قطب مهّم صنعت گردشگری در نظر گرفته شو د چو نکه دارای قابلیتهای فراو ان تو ریستی است.

آن چیزی که برای ما خیلی قابل تو جه است این است که این کشو ر علیرغم مشکلات متعدد سیاسی، اقتصادی و بحرانهای فراو ان دیگر، تو انسته است مشکلات را یکی پس از دیگری از میان بردارد و مو انع مختلفی را پشت سر بگذارد و قدرت عظیم خو یش را به جهانیان نشان دهد. این کشو ر حکو متی را پایه‌ریزی کرده است که الگو یی برای تمامی کشو رهای اسلامی می‌باشد. تو سعه

 

 

اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و ... این کشو ر کاملاً قابل مشاهده است. همه کشو رهای اسلامی مخصو صاً رهبران آنها باید ایران را الگو ی خو د قرار دهند.

در هر کشو ری آثار و ابنیه تاریخی و جو د دارند که برای این کشو ر ارزشمند می‌باشند. در ایران مراکز و اماکن متعلق به امام خمینی از اهمیت و یژه‌ای برخو ردار هستند و مطمئناً دارای جنبه تو ریستی هم می‌باشند. فکر می‌کنم که دیدار از این اماکن و مراکز تو جه هر بیننده مسلمانی را جلب کند برای اینکه آثار فرهنگی، انقلابی و اسلامی فراو انی را می‌تو ان در این مراکز پیدا نمو د که ما را در شناختن جنبه‌های مختلف شخصیتی امام خمینی و طریقه زندگانی و طرز تفکر آن حضرت راهنمایی می‌کنند. بر کسی پو شیده نیست که ایران دارای آثار تاریخی و فرهنگی متعددی است، بنابراین باید در امر جذب گردشگران سرمایه گذاری لازم را داشته باشد. باید قبو ل کنیم که همه کشو رهای اسلامی دارای آثار فرهنگی و تاریخی غنی هستند، بنابراین و زرای جهانگردی کشو رهای اسلامی و ظیفه دارند که با همکاری یکدیگر در گسترش صنعت گردشگری بکو شند. بایستی به این صنعت بها بدهیم و در حفظ ارزشهای تاریخی و فرهنگی کشو رهای اسلامی و شناساندن آنها به کشو رهای دیگر کو شا باشیم. نباید شاهد این قضیه باشیم که فقط کشو رهای غربی در مو رد گردشگری پیشرفت داشته باشند چو نکه همه کشو رهای اسلامی اعم از ایران، سنگال و ... دارای آثار و ابنیه تاریخی متعددی هستند که با برنامه ریزی و همکاری یکدیگر می‌تو انند در امر جهانگردی و گسترش صنعت گردشگری سرمایه گذاری کنند و بدین و سیله آثار و معماری اسلامی را به جهانیان نشان دهند و یک صنعت گردشگری متناسب با اهداف و برنامه‌های اسلامی پایه ریزی نمایند.

کاملاً علاقه‌مندم که با این مؤسسه همکاری نزدیک داشته باشم. برای اینکه مطمئن هستم همکاری بنده با این مؤسسه، برایم جالب تو جه و مفید خو اهد بو د. امیدو ارم بتو انم در گسترش آثار و اندیشه‌های حضرت امام خمینی در سنگال گامهای مثبتی بردارم، چو نکه بر این امر و اقف هستم که امام خمینی نه تنها رهبر و پیشو ای ملت ایران بلکه رهبر کل مسلمانان جهان بو د، به همین خاطر همه مسلمانان و ظیفه دارند افکار و اندیشه‌های آن حضرت را الگو قرار دهند و در پیشبرد اهداف مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی بکو شند. همه ما می‌دانیم که امام خمینی محدو د به مرزهای ایران نمی‌باشد و آو ازه ایشان از این مرزها فراتر رفته و به گو ش کلیه جهانیان رسیده است. او تنها متعلق به ایران نیست بلکه متعلق به کل دنیاست. او پیام آزادی و انسانیت را به همه انسانها به ارمغان آو رده است.

امام خمینی با یاری خدا و با تکیه بر ارزشهای الهی، اسلامی، برای رهایی ملت ایران از دست ستمگران زمان به پا خاست و این ملّت را از یو غ استعمارگران نجات بخشید و به جهانیان نشان داد که با و حدت و همبستگی می‌تو ان در مقابل ظلم و جو ر مقاو مت کرد. ایشان حکو متی را در ایران پایه‌ریزی کردند که الگو یی برای همه کشو رهای اسلامی شد.

مشرف حسین (و زیر جهانگردی و تو ریسم بنگلادش)

لازم می‌دانم به دو لت ایران به خاطر برگزاری اجلاسی آن هم در سطح بین‌المللی و زراء پیرامو ن مسأله جهانگردی تبریک بگو یم. چنین سمینارهایی علاو ه بر آنکه سبب می‌‌شو د که به مسأله جهانگردی بیشتر تو جّه شو د، رقابت میان آژانسهای مسافرتی را نیز آشکار‌تر می‌سازد و علاو ه بر آن سبب تقو یت و استحکام رو حیه برادری میان مسلمانان می‌شو د. از طریق جهانگردی یکدیگر را بهتر می‌شناسیم. به و سیله جهانگردی و مسافرت است که صلح و آرامش نیز بدست می‌اید. منابع باستانی بیشتری شناخته می‌شو د و تجربیات جدیدتری کسب خو اهیم کرد.

البته همان طو ر که ملاحظه می‌فرمائید جهانگردی به سرعت رو به رشد و تو سعه است. در چنین شرایطی رقابت در زمینه اسلامی هم می‌تو اند سو دمند و مفید و اقع شو د. ما، در کشو رمان نسبت به ایران نظریات بسیار خو بی داشته و داریم در زمیهه جهانگردی هم ما شرکتهای ایرانی بسیاری را داشتیم که در این کنفرانس شرکت نمو دند. همانطو ر که عرض کردم رو ابط دو جانبه بسیار خو بی میان ما و ایران برقرار است. جاهای زیادی را در ایران بازدید کردم. هنر اصیل و باستانی، فرهنگ، تاریخ، تاریخ فرهنگی ایران را بازدید کردم و این جاهای تاریخی علاو ه بر سرگرم ساختن من دراین مدت، سبب شد که از اقامتم در ایران بسیار بسیار لذا ببرم.

آرامگاهها، زیارتگاهها که از دهه 18 جزء آثار باستانی به شمار آمده‌اند. ما باید این آثار را حفظ کنیم و در جهت نگهداری آنها بکو شیم. ما باید نو عی تنو ع و سرگرمی هم در بازدید از این آثار ایجاد کنیم. پس یکی از پیشنهادات اینجانب ایجاد تفریح و سرگرمی در کنار این مکانهای مقدس و اسلامی است. دو م اینکه: باید سعی کنیم که جاذبه‌های تو ریستی را با برنامه‌ریزی خو ب و به و یژه در کشو رهای اسلامی تقو یت نماییم که این هدف با ایجاد و تاسیس بازار و ... قابل دستیابی است و بدین و سیله بازید ازکشو رهای اسلامی و صنعت جهانگردی و تو سعه و رو نق می‌یابد.

سو م: تو سعه و گسترش تو رهای دسته جمعی و تشو یق به جهانگردی از طریق گرو ههای دسته جمعی است. چهارم: سرمایه‌گذاری از طریق جاذبه‌های تو ریستی است که این هم خو د عامل مؤثری در گسترش و تو سعه بخش و جهانگردی دارد. پنجنم: آسان‌سازی برخی از مشکلات است که به و اسطه آنها راحتتر و بهتر به دیگر کشو رهای اسلامی می‌تو ان سفر کرد. ششم: انتصاب هیئت‌های نمایندگی است که با تو جیه احتمالات جهانگردی به تقو یت رو حیه برادری و اسلامی امت مسلمان کمک می‌کند. بسیاری از منابع طبیعی ارزشمند نظیر جنگلها، آبگیرها و سو احل در کشو رهای اسلامی به دست فرامو شی سپرده شده‌اند که باید به آنها تو جه بیشتری معطو ف شو د تا با جذب تو ریست سبب استحکام رو حیه اسلامی و برادری شو د.

به نظر من با حفظ بافت اجتماعی و ارائه و حفظ میراث فرهنگی، هنر، فرهنگ، و زیبائیهای طبیعت نظیر حیات و حش‌ها، جنگل‌ها، آبگیرها و سو احل می‌تو ان به تو سعه و رو نق جهانگردی در کشو رهای اسلامی کمک کرد. چرا که همه جهانگردان مایاند و دو ست دارند که بی‌و قفه و بدو ن استراحت به گردش و سیاحت بپردازند. اما در بسیاری از جاها طبیعت دست نخو رده باقی مانده است و این یکی از مو اردی است که امام خمینی هم به آن اشاره داشته‌اند. در حالیکه برای جهان متمدن امرو زی دست نخو ردگی طبیعت خو د مشکل بزرگی برایشان به حساب می‌اید.